Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS), gümrük mevzuatına uyum düzeyi, kayıt sisteminin izlenebilirliği, mali yeterliliği ve güvenlik standartları bakımından güvenilir bulunan firmalara gümrük idaresince verilen bir statüdür. Uluslararası karşılığı Authorised Economic Operator (AEO) olup, Dünya Gümrük Örgütü'nün SAFE Çerçevesi'ne dayanır.

Aranan temel koşullar

  • Güvenilirlik. Firmanın ve yönetim sorumluluğunu taşıyan kişilerin gümrük ve vergi mevzuatı bakımından ciddi ya da tekerrür eden ihlallerinin bulunmaması beklenir.
  • Ticari kayıtların izlenebilirliği. Muhasebe ve lojistik kayıtlarının, gümrük idaresinin denetim yapmasına imkân verecek şekilde tutulması ve eşya hareketinin belgeyle takip edilebilmesi gerekir.
  • Mali yeterlilik. Yükümlülüklerini karşılayabilecek mali durumun belgelenmesi istenir.
  • Emniyet ve güvenlik. Tesis güvenliği, personel güvenliği, iş ortağı güvenliği ve eşyanın taşınması sırasındaki güvenlik önlemlerinin tanımlı olması aranır.

Sağladığı başlıca kolaylıklar

  • Azaltılmış kontrol / yeşil hat. Beyannamelerin belge ve muayene kontrolüne yönlendirilme olasılığı belirgin biçimde azalır; kontrole düşülse dahi öncelik tanınır.
  • Yerinde gümrükleme. Eşyanın gümrük idaresine sunulmaksızın, firmanın kendi tesisinde işlemlerinin tamamlanabilmesi imkânı doğar. Bu, liman ve antrepo bekleme sürelerini ortadan kaldırır.
  • İzinli gönderici ve izinli alıcı. Transit işlemlerinin gümrük idaresine uğramadan tesiste başlatılıp sonlandırılabilmesini sağlar.
  • Teminat kolaylıkları. Kısmi veya götürü teminat uygulamalarından yararlanılabilir; bu, bağlanan işletme sermayesini azaltır.
  • Basitleştirilmiş beyan. Eksik beyan ve azaltılmış zorunlu bilgilerle beyan gibi usullerden yararlanılabilir.
  • Karşılıklı tanıma. Karşılıklı tanıma anlaşması bulunan ülkelerde de düşük riskli yükümlü olarak değerlendirilme imkânı doğar.

Başvuru öncesi hazırlık

YYS başvurusu bir evrak dosyası hazırlamaktan ibaret değildir; firmanın süreçlerinin yazılı, tanımlı ve denetlenebilir hâle gelmesini gerektirir. Uygulamada en çok zaman alan başlıklar şunlardır:

  • Gümrük işlemlerine ilişkin iç kontrol ve yetkilendirme yapısının yazılı hâle getirilmesi
  • Stok, üretim ve gümrük kayıtlarının birbiriyle mutabık şekilde eşleştirilebilmesi
  • Tesis giriş-çıkış, ziyaretçi ve yükleme alanı güvenliğinin tanımlanması
  • Tedarikçi ve taşıyıcı seçiminde güvenlik kriterlerinin belirlenmesi
  • Personel eğitimi ve sürecin sürekliliğini sağlayacak sorumlulukların atanması

Statü alındıktan sonra da süreç durmaz: koşulların korunduğu idarece izlenir ve dönemsel değerlendirmeye tabi tutulur. Bu nedenle YYS'yi bir kerelik proje olarak değil, sürekli bir uyum programı olarak kurgulamak gerekir.

Firmanızın mevcut süreçlerinin YYS koşullarına ne kadar yakın olduğunu değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.